Мээдеги кан айлануунун бузулушунун алгачкы белгилери

Мээдеги кан айлануунун бузулушунун алгачкы белгилери
2-Окт. 2018, Шейшемби, 11:51

Жүрөк, кан-тамыр оорулары эмгекке жарактуулардын азайышы менен өлүмдүн башкы себептеринин бири болуп саналат. Мээндеги кан айлануу системасынын бузулушунун биринчи белгилери менен инсульт болгон учурдагы алгачкы жардам тууралуу сөз кылмакчыбыз.

Инсульт деген – баштагы кан айлануу системасынын бузулушу, мээге кандын кетиши, мээнин субарахноидалдуу катмарына кан куюлуу менен мээнин инфаркт (ишемиялык инсульт) болушу аталат. Инсульттун бардык абалынын 70-85 пайызы ишемиялык инсультту түзөт, ал эми геморрагиялык инсульт (кан куюлуу) төрт эсе аз болот. Көбүнчө, инсультка артериалдуу гипертония себепчи болуп келет. Ага 50дөн ашкан адамдар көп кабылышат.

Бирок тынбаган жашоо агымы мененждогорку эмоционалдык абал, гиподинамия менен туура тамактанбоого байланыштуу акыркы убакта инсультка жаштар да учурап жатат. Инсульт менен ооругандарды дарылоо менен аларды айыктыруу узак убакытты талап кылат. Ошондой эле, өлүм коркунучунун пайызы жогорулап, дүйнөдө активдүү жана эмгекке жөндөмдүүлөрдүн саны төмөндөп баратканы байкалууда.

Инсульт алган адамга тез жардам келе электе алгачкы жардам көрсөтүү баарынан маанилүү.
Алгачкы жардам көрсөтүү үчүн инсульттун кандай белгилери бар экенин билүү керек. Адатта, инсульттун белгилерине комага чейинки ойлонуу жөндөмүнүн бузулушу, уйкуга тартып жатса, кыска убакытка эстен тануу.

Кээде баштын айлануусу, баштын оорусу, жүрөк айлануу же окшуу, убакыт жана мейкиндикти жоготуу белгилери байкалат.

Вегетативдүү белгилери да байкалышы мүмкүн: тердөө, жүрөктүн тез согушу, ооздун тегереги кургайт.

Инсульттун башка белгилери де пайда болушу мүмкүн: бут же колдун алсыроосу же сезимталдуулуктун төмөндөшү, эрин же болбосо бет мүчөлөрүнүн жансызданышы, тең салмактуулук менен кыймыл-аркеттин, көздүн көрүүсүнүн бузулушу, афазия (сүйлөөнүн бузулушу).

Оорунун эң алгачкы мүнөтүндө же саатында көрсөтүлгөн медициналык жардам эң натыйжалуу болуп саналат.

Себеби, ал эмдөөнүн канчалыкты ийгиликтүү өтөөрүн аныктайт. Мээдеги кан айлануу бузулган маалдагы алгачкы 3 саат (көп дегенде 6 саат) «терапевтик убакыт» деп аталат. Анткени, бул кезде мээдеги өзгөрүштөрдүн бетин бери каратууга болот.

Милдеттүү түрдө тез жардам чакыруу жана оорунун белгилери тууралуу так, толук маалымат берүү керек, ошол кезде атайы неврологиялык бригаданы жиберет.

Дарыгерлер келе электе ооруп жаткан адамга дарыгер келгенге чейинки жардамды көрсөтүү кажет.

Бул мээнин андан ары зыян тартышына жол бербөөгө жардам берет. Эң алгач эле бейтапты башы менен ийини көтөрүлүп тургандай кылып (30 градустай көтөрүп) жаткыруу керек. Эгер бейтап үйдө ооруп калса, башы менен ийинине жаздык коюңуз. Эгер көчөдөн кармап калса, чоңурак кийимди бүктөп колдонсо болот. Оорулууну башка оруган алмаштырбаңыз (мисалы төшөккө жаткыруу), бул кооптуу.

Бейтапты керектүү таза аба менен камсыз кылыңыз. Ал үчүн кур менен көйнөктүн жакасын бошотуп же калың кийимин чечиңиз. Имаратта болсоңуз, терезени ачыңыз. Бөлмөдөн ашыкча адамдар чыгып, ичинде жардам бере алгандар гана калуусу тийиш. Эгер көчөдө болгон болсо, адамдарды өз иштери менен тарап кетүүсүн сураныңыз.

Окшуган кезде адамдын башын абайлап четке буруңуз. Тунчугуп калбашы үчүн оозун кусундудан тазалаңыз. Эгер көп өлчөмдө шилекей акса, башын акырын гана четке буруңуз.
Бейтапка кан-тамырларын кеңейтүүчү дарыларды, өзгөчө – ичимдик берүүгө болбойт. Себеби, аларды ичкенден кийин мээнин башка бөлүктөрүндөгү кан-тамырлар улгайып, зыян тарткан кан тамырларга кан жакшы жетпей, ушундан улам инсульттун аягы кыйындап кетиши мүмкүн.

Инсультту аныктоо

Инсультту аныктаган 4 кадам бар:
-адамдан күлүүсүн өтүнүңүз (ал айтканды аткара албайт);
-жөнөкөй сүйлөмдү айтуусун сураңыз (сүйлөгөн сөзү түшүнүксүз);
-эки колун көтөрүүнү сураңыз (колдорун көтөрө албайт же болбосо жарым-жартылай гана көтөрөт);
-тилин чыгарууну өтүнүңүз (эгер тили кыйшайган же кайрылган болсо, ал да инсульттун белгиси).


Инсульт болгон кезде алгачкы жардамды туура берүү аркылуу адамдын өмүрүн сактап, инсульттун кесепетин азайтууга болот. Ошондуктан ар бир адам инсульттун белгилерин билип, дарыгер келгенге чейин жардам берүүгө тийиш.

Эскертүү: Сайтыбыздагы маалыматтарды колдоноордо, биздин сайтка ссылка көрсөтүүнү унутпаңыздар!
КӨП ОКУЛГАНДАР
​16-декабрь: күн суук болуп, кар жаайт
​16-декабрь: күн суук болуп, кар жаайт
Жамшитбек Калилов:
Жамшитбек Калилов: "Жумушсуз калбайм деген ойдомун" (видео)
Ырчы Кулипа Керимбаева: “Жашоо өзү театр, ал жашоодо ар кандай”
Ырчы Кулипа Керимбаева: “Жашоо өзү театр, ал жашоодо ар кандай”
Украина: “Россияга поезд каттамдары токтотулсун”
Украина: “Россияга поезд каттамдары токтотулсун”
“Facebook” желеге 7 миллион колдонуучунун сүрөттүн жарыялады
“Facebook” желеге 7 миллион колдонуучунун сүрөттүн жарыялады
Транспорт министри Жамшитбек Калилов кызматтан кетти
Транспорт министри Жамшитбек Калилов кызматтан кетти
Президентке, өкмөткө каршы акциялар кайра жанданды
Президентке, өкмөткө каршы акциялар кайра жанданды
Вице-спикерликке Аида Касымалиеванын талапкерлиги жактырылды
Вице-спикерликке Аида Касымалиеванын талапкерлиги жактырылды
“Brabus” дүйнөдөгү эң кымбат жол тандабасты курду
“Brabus” дүйнөдөгү эң кымбат жол тандабасты курду
​Калктын 0.8 пайызы жакырчылыктын эң төмөнкү чегинде жашайт
​Калктын 0.8 пайызы жакырчылыктын эң төмөнкү чегинде жашайт
30 кабаттык мейманкана 15 күндө курулду
30 кабаттык мейманкана 15 күндө курулду
​Бишкек мэриясы 301,2 млн. сомго автобус сатып алат
​Бишкек мэриясы 301,2 млн. сомго автобус сатып алат
Өкмөттө ИДП көбөйтүү демилгеси боюнча кеңешме өттү
Өкмөттө ИДП көбөйтүү демилгеси боюнча кеңешме өттү
Банкоматтардан акча чыгарууга чектөө киргизилди
Банкоматтардан акча чыгарууга чектөө киргизилди
Сооронбай Жээнбеков Түркиянын президентине көңүл айтты
Сооронбай Жээнбеков Түркиянын президентине көңүл айтты
Эске сактоо жөндөмүн жакшыртуунун эң оңой жолу
Эске сактоо жөндөмүн жакшыртуунун эң оңой жолу