Полярдык шоолалар жоголобу?

Полярдык шоолалар жоголобу?
16-02-2017

Уюл жарыктары — ажайып «жаркырактардын шоусу», ал күндүн электрдик заряддуу бөлүкчөлөрү менен жердин жогорку катмарларынын сүзүлүшүнүн натыйжасында пайда болот. Бул көпчүлүк учурда уюлдук аймактарда катталса да мезгил-мезгили менен түстүү жарыктар түнкү асманда Улуу Британияда жана башка жерлерде да катталган. Акыркы убактарда бул жарык шоолаларын уюлдук аймактарда гана көрүүгө болот деген маалыматтар айтылууда. Чындыгында эле ушундайбы?

Чындыгында полярдык шоолалар, алардын масштабы жана пайда болгон жерлер 11 жылдык күндүн активдүүлүгүнө байланыштуу. Бирок ар бир күн цикли сандагы максимум жана минимумдук өзгөчөлүккө ээ.

Күндүн активдүүлүгү

Азыркы айтылган божомолдор көрсөткөндөй биз эң алсыз же “гранд-минимум” күн циклин көздөй жылуудабыз, бул деген күн максималдуу активдүүлүгүн көрсөтпөй жаткандыгын түшүндүрөт. Мындай көрүнүш бир нече жылдар же бир нече миң жылдарга чейин созулушу ыктымал. Бул деген жер шаарын муз доору каптап кетүү коркунучу бар дегенди билдирет.

“Nature” журналына берилген маалыматтарда окумуштуулар укмуштуудай «Маундерадин минимуму» деп аталган күндүн минимумунун моделин ойлоп табышкан. Бул “гранд минимум” 1965-жылы иштелип, башталып 70 жылдан соң бүттү. Бул убакыт аралыгында Күндө 50 күн тактары байкалган (анын активдүулүгүн көрсөткөн структуралар). Нормалдуу күн активдүүлүгүндө алардын саны бул кыска убакытта 40-50 миңге жетиши керек эле.

Изилдөөнүн авторлору белгилегендей “Маундер” минимумунда полярдык шоолаларды пайда кылган шамал тез алсырай түшкөнү байкалган, бирок ошондо да полярдык шоолалар пайда болуп турган.

Эгер кайрадан жаңы “гранд-минимум” чыкса уюл шоолаларын анда-санда гана көрүүгө мүмкүн болот.

Тундүк уюл шоолалары кийинки жүз жыл аралыкта пайда болуусу туралуу кандай божомолдор айтылууда? Эгер моделдер туура чыкса бизди чоң күн минимуму күтөт, күн активдүүлүгү азайып кийинки он жылда эң төмөнкү көрсөткүчкө жетет. Күндүн активдүүлүгү төмөндөгөндөн сайын полярдык шоолалардын пайда болушу чанда кездеше баштайт. Бирок бул такыр эле жок болуп кетет дегенди түшүндүрбөйт жана ошону менен бирге эле изилдөөчүлөр гранд- минимумдун жакындашы туурасында да күмөн санашууда.

Эскертүү: Сайтыбыздагы маалыматтарды колдоноордо, биздин сайтка ссылка көрсөтүүнү унутпаңыздар!
КӨП ОКУЛГАНДАР
Куудул кыздын Ардак грамотасы талкууда калды
Куудул кыздын Ардак грамотасы талкууда калды
30-июнь күнү Lexus компаниясы 30 жылдыгын белгилейт
30-июнь күнү Lexus компаниясы 30 жылдыгын белгилейт
Бишкектеги скверде өзгөчө рояль орнотулду
Бишкектеги скверде өзгөчө рояль орнотулду
Жээнбеков: Тынчтыкты сактоо боюнча  милдеттерди биргелешип чече алабыз
Жээнбеков: Тынчтыкты сактоо боюнча милдеттерди биргелешип чече алабыз
Марий университети кыргызстандык бүтүрүүчүлөрдү чакырууда
Марий университети кыргызстандык бүтүрүүчүлөрдү чакырууда
Экс- башкы прокурор Элмурза Сатыбалдиев келиндүү болду
Экс- башкы прокурор Элмурза Сатыбалдиев келиндүү болду
​Каарданган бука найзакерди челип ыргытты (видео)
​Каарданган бука найзакерди челип ыргытты (видео)
Бишкекте өткөн акцияда 500гө жакын адам кан тапшырды
Бишкекте өткөн акцияда 500гө жакын адам кан тапшырды
Казакстандын президентинин сүрөтү сайтка жасалып жайгаштырылганбы? Аныктап беребиз
Казакстандын президентинин сүрөтү сайтка жасалып жайгаштырылганбы? Аныктап беребиз
Кыргызстандык Джамиля Ишимбаева сулуулар сынагынын жеңүүчүсү болду
Кыргызстандык Джамиля Ишимбаева сулуулар сынагынын жеңүүчүсү болду
Кыргызстандык дизайнерлер Сеулда өткөн фестивалга катышты
Кыргызстандык дизайнерлер Сеулда өткөн фестивалга катышты
​“Реал” жапониялык Мессини сатып алды
​“Реал” жапониялык Мессини сатып алды
​ФИФА рейтингинде Кыргызстан 95-орунда калды
​ФИФА рейтингинде Кыргызстан 95-орунда калды
Премьер-министрлик кызматка жарыш башталды
Премьер-министрлик кызматка жарыш башталды
Мунай ташыган кемедеги өрт өчүрүлдү
Мунай ташыган кемедеги өрт өчүрүлдү
ШКУ: мамлекет башчылар Бишкек декларациясына кол коюшту
ШКУ: мамлекет башчылар Бишкек декларациясына кол коюшту