Индия менен Пакистандын 72 жылдык чыры: Кашмир

Индия менен Пакистандын 72 жылдык чыры: Кашмир
7-Март 2019, Бейшемби, 17:41

Эки өлкө ушул аймактын айынан үч ирет согушту.

Кашмир көйгөйү Индия менен Пакистандын 1947-жылы Англиядан көз карандысыздыгын алгандан бери эки коңшу ортосунда башкы чыңалууга себеп болду. Эки мамлекет бул аймактын айынан 3 ирет согушту.

Кашмир кайда?

Индия, Пакистан жана Кытай чек араларындагы тоолуу аймак. Аталышын Гималайлардын этектериндеги Кашмир өрөөнүндө жайгашкан. Аймакты үч мамлекет бөлүшкөн. Сринагар жана Жамму шаарларын ичине камтыган түштүк бөлүгү Индиянын Жамму Кашмир аймагын түзөт. Пакистандын көзөмөлүндөгү түндүк бөлүгү Азади Кашмир деген аталышта белгилүү. Чыгышта калк аз болгон тоолуу бөлүгү Кытайдын көзөмөлүндө.

Эки өлкө ортосундагы согуштар

Индия жарым аралы 1947-жылы Пакистан жана Индия болуп экиге бөлүнүп, элинин көбү мусулман болгон Кашмир Эмирлигине тиешелүү аймакты Пакистан талап кылды. Бирок Кашмир Эмирлиги Индияга байланышууну каалаганы үчүн коңшу мамлекетте бул аймак талаштуу болду. Андан улам 1948-жылы Пакистан жана Индиянын ортосунда согуш чыкты. Согушта Пакистан аймактын чакан бөлүгүн колго алса, ири бөлүгү Индиянын көзөмөлүндө калды. БУУнун киришүүсү менен ок атышуу токтоду. 1965-жылы чыккан жана эки тарап тең көп жоготууга учураган экинчи согуш Кашмир көйгөйүн чече алган жок. Жаңжалдар АКШ жана Советтер союзунун ортомчулугу менен аяктады. Кийинки согуш 1999-жылы эки тараптын чек араларды бузуу боюнча айыптоолорунан улам чыкты.

Кандайча бөлүнгөн?

1972-жылы БУУнун көзөмөлүндө тараптардын колдорунда болгон аймактардын арасына “көзөмөл чеги” аталышындагы ок атышуну токтотуу сызыгы чийилди. Эки мамалекеттин армиялары бул чекте сансыз жолу чыңалуу болду. Анда санда жаңжалдар чыкты. 2003-жылы кол коюлган тынчтык келишими болсо бул чыңалууну өткөн жылдарга салыштырмалуу азайтууга жетишти.

Кытайдын курчоосу

Кашмирдин чыгышын түзгөн жана Аксай Кытай катары белгилүү тоолуу аймакты 1962-жылы Кытай ээлеген. Калкы аз аймак азыр деле аталган мамлекеттин көзөмөлүндө.

Көтөрүлүштөр

Индиянын Кашмиринде жашаган мусулмандардын бир бөлүгү көп ирет Жаңы Делинин бийлигине каршы көтөрүлүштөргө чыгып турду. 1989-жылдан башталган көтөрүлүштөрдүн катышуучуларынын айрымдары Кашмирдин көз карандысыздыгын, айрымдары Пакистанга кароосун талап кылды.

Козголоңдорду аскердик күчтөр менен баскан Индия бийлиги Пакистанды жикчилдерди чагымга жана аймакка куралдуу козголоңчуларды жиберүүгө айыптап келет. Айыптоолорду жокко чыгарган Пакистан бийлиги Кашмир элине болгону саясий колдоо көрсөткөнүн айтып актанат.

Калкынын түзүлүшү

Индиянын Жамму Кашмир аймагынын 10 миллион, Пакистанга тиешелүү Азади (Эркин) Кешмирде 3 миллиондой калк бар. Эки аймакты жалпы эске алынганда мусулмандар калкын 70 пайызын түзгөнү болжолдонууда. Калганын будисттер түзөт. Пакистан БУУнун карамагында референдум өткөрүлүшүн, Кашмир аймагын кайсы мамлекетке бөлүү чечиминин анын жыйынтыгына карата чыгарылышын талап кылат. Ал эми Индия референдумга каршы.

Эскертүү: Сайтыбыздагы маалыматтарды колдоноордо, биздин сайтка ссылка көрсөтүүнү унутпаңыздар!
КӨП ОКУЛГАНДАР
Саймаитин өлүмү: төртүнчү шектүү кармалды (видео)
Саймаитин өлүмү: төртүнчү шектүү кармалды (видео)
“Кыз бурак” тобунун концерти 1-декабрда Ошто улантылат
“Кыз бурак” тобунун концерти 1-декабрда Ошто улантылат
Анжелика Кайратова: Көз тийди окшойт
Анжелика Кайратова: Көз тийди окшойт
Айзада Жамгырчиевага гүл жөнөтүп жаткан сырдуу жигит ким?
Айзада Жамгырчиевага гүл жөнөтүп жаткан сырдуу жигит ким?
Япониянын императору Күн теңири менен тамактанды
Япониянын императору Күн теңири менен тамактанды
​Футбол учурда ок жаңырды (видео)
​Футбол учурда ок жаңырды (видео)
Кыргызстанда жыл башынан бери канча кен казылды?
Кыргызстанда жыл башынан бери канча кен казылды?
NASA: Космосто көпкө жүргөндөрдүн каны айланбай калат
NASA: Космосто көпкө жүргөндөрдүн каны айланбай калат
Райондордогу жолду оңдоо иштерине 600 млн сом коротулду
Райондордогу жолду оңдоо иштерине 600 млн сом коротулду
​Криштиану Роналду күйөрмандын телефонун жулуп алды (видео)
​Криштиану Роналду күйөрмандын телефонун жулуп алды (видео)
Өлкө боюнча көмүрдүн баасы кымбаттады (таблица)
Өлкө боюнча көмүрдүн баасы кымбаттады (таблица)
Уран сактоочу жайлардын реабилитациясына грант бөлүнөт
Уран сактоочу жайлардын реабилитациясына грант бөлүнөт
Нурмагомедов Африкада  таймаш өткөрүүнү айтты
Нурмагомедов Африкада таймаш өткөрүүнү айтты
“Джерүй” 2020-жылдын март айынан баштап алтын чыгара баштайт
“Джерүй” 2020-жылдын март айынан баштап алтын чыгара баштайт
Путин Сооронбай Жээнбековду туулган күнү менен куттуктады
Путин Сооронбай Жээнбековду туулган күнү менен куттуктады
Климат боюнча сунуштар кабыл алынбаган парламентти суу каптады
Климат боюнча сунуштар кабыл алынбаган парламентти суу каптады